थोडक्यात उत्तर
आयताकृती जमीन: लांबी × रुंदी. उत्तर चौरस फुटात असेल तर 1,089 ने भागा, म्हणजे गुंठे मिळतात. गुंठ्यांना 40 ने भागले की एकर. वेडावाकड्या जमिनीचे त्रिकोण करा, प्रत्येक त्रिकोणाचे क्षेत्र काढा आणि बेरीज करा.
हा कॅल्क्युलेटर काय करतो?
शेत, प्लॉट किंवा घराची जागा टेपने मोजली की बाजूंची मापे हातात असतात. पण कागदावर क्षेत्र गुंठा-एकर किंवा हेक्टर-आरमध्ये लिहिलेले असते. हा कॅल्क्युलेटर मापांवरून क्षेत्र काढतो आणि ते सर्व एककांत एकदम दाखवतो.
चार प्रकारचे आकार चालतात: आयत, त्रिकोण, चार बाजू + एक कर्ण, आणि अनेक त्रिकोणांत विभागलेली वेडीवाकडी जमीन. मापे फूट, मीटर, यार्ड किंवा साखळीत टाकता येतात.
एककांची किंमत — एकदा लक्षात ठेवा
खालील किमती व्याख्येनुसार ठरलेल्या आहेत. कॅल्क्युलेटर याच किमती वापरतो.
| एकक | किती |
|---|---|
| 1 गुंठा | 33 × 33 फूट = 1,089 चौ. फूट ≈ 101.17 चौ. मीटर |
| 1 एकर | 40 गुंठे = 43,560 चौ. फूट ≈ 4,046.86 चौ. मीटर |
| 1 आर | 100 चौ. मीटर ≈ 1,076.39 चौ. फूट |
| 1 हेक्टर | 100 आर = 10,000 चौ. मीटर ≈ 2.471 एकर |
| 1 साखळी | 66 फूट (10 चौरस साखळ्या = 1 एकर) |
| 1 फूट | 0.3048 मीटर |
सूत्रे — क्षेत्र कसे काढतात?
आयत: क्षेत्र = लांबी × रुंदी.
त्रिकोण (तीन बाजू माहीत): आधी s = (a + b + c) ÷ 2 काढा. मग क्षेत्र = √(s × (s − a) × (s − b) × (s − c)). याला हेरॉनचे सूत्र म्हणतात. जमिनीवर उंची मोजणे कठीण असते, म्हणून बाजूंवरून चालणारे हे सूत्र उपयोगी आहे.
चार बाजू + कर्ण: कर्णामुळे जमिनीचे दोन त्रिकोण होतात. दोन्हींचे क्षेत्र हेरॉनच्या सूत्राने काढा आणि बेरीज करा.
वेडीवाकडी जमीन: कोपऱ्यांतून सरळ रेषा मारून तिचे त्रिकोण करा. प्रत्येक त्रिकोणाचे क्षेत्र काढा आणि सगळ्यांची बेरीज करा.
उदाहरण 1 — आयताकृती प्लॉट
प्लॉट 132 फूट लांब आणि 66 फूट रुंद आहे. क्षेत्र = 132 × 66 = 8,712 चौ. फूट. आता 8,712 ÷ 1,089 = 8. म्हणजे हा प्लॉट बरोबर 8 गुंठ्यांचा आहे — 0 एकर 8 गुंठे, म्हणजे सुमारे 8.09 आर.
उदाहरण 2 — चार बाजू आणि कर्ण
शेताच्या बाजू क्रमाने a = 200, b = 150, c = 190, d = 160 फूट आहेत आणि कर्ण p = 250 फूट आहे. पहिला त्रिकोण (200, 150, 250) याचे क्षेत्र 15,000 चौ. फूट येते. दुसरा त्रिकोण (190, 160, 250) याचे क्षेत्र सुमारे 15,198.68 चौ. फूट येते.
एकूण सुमारे 30,198.68 चौ. फूट, म्हणजे सुमारे 27.73 गुंठे — 0 एकर 27.73 गुंठे. कॅल्क्युलेटरमध्ये ही मापे टाकून तुम्ही तपासू शकता.
सामान्य चुका
- काही बाजू फुटात आणि काही मीटरमध्ये टाकणे. सर्व मापे एकाच एककात हवीत.
- चार बाजूंची सरासरी घेऊन लांबी × रुंदी करणे. जमीन तिरकी असेल तर हे उत्तर जास्त येते.
- कर्ण चुकीच्या कोपऱ्यांतून मोजणे. कर्ण a-d कोपऱ्यापासून b-c कोपऱ्यापर्यंत हवा.
- टेप ढिली किंवा वाकडी धरून मोजणे. टेप ताणून आणि जमिनीलगत धरा.
- गुंठ्याचा भाग दशांशात वाचताना गोंधळ — 8.5 गुंठे म्हणजे साडेआठ गुंठे, 8 गुंठे 5 नव्हे.
उपयोगी टिप्स
- प्रत्येक बाजू दोनदा मोजा आणि सरासरी घ्या.
- मोठ्या शेतासाठी साखळी किंवा 30 मीटर टेप वापरा.
- वेडीवाकडी जमीन असेल तर जितके जास्त त्रिकोण, तितके उत्तर अचूक.
- निकालाचा स्क्रीनशॉट किंवा प्रिंट ठेवा आणि मापांची नोंद वहीत करा.